Een kraan die blijft druppelen is meer dan een irritant geluid in de nacht. Elke druppel is verspild water, en een flinke lekkage kan op jaarbasis aardig oplopen. Gelukkig is de oorzaak vaak simpel: een versleten leertje of een binnenwerk dat zijn beste tijd heeft gehad. Met wat basisgereedschap en een half uurtje tijd los je dit meestal zelf op.
In dit artikel lees je hoe je stap voor stap achterhaalt waarom je kraan lekt en hoe je het juiste onderdeel vervangt. Je hebt er geen loodgietersdiploma voor nodig, wel een beetje geduld en een rustige hand.
Stap 1: water dicht en gereedschap klaar
Begin altijd met het afsluiten van het water. Onder de wastafel of het aanrecht zit vaak een stopkraantje dat je dichtdraait. Is dat er niet, dan sluit je de hoofdkraan bij de watermeter af. Draai daarna de kraan open om het restwater te laten weglopen en de druk eraf te halen.
Leg een handdoek in de wasbak en sluit de afvoer af met een stop. Zo voorkom je dat kleine schroefjes of ringetjes in het putje verdwijnen. Handig om bij de hand te hebben:
- Een verstelbare steeksleutel of moersleutel
- Een platte en een kruiskopschroevendraaier
- Een nieuw leertje of kraanbinnenwerk
- Een doek om de verchroomde delen te beschermen
- Eventueel wat kraanvet
Stap 2: zoek uit wat voor kraan je hebt
De oorzaak van het lekken hangt sterk af van het type kraan. Bij een ouderwetse kraan met losse draaiknoppen voor warm en koud zit er onder elke knop een binnenwerk met een rubberen of leren afdichting: het leertje. Als dat verhard of uitgesleten is, sluit het de waterdoorvoer niet meer goed af en blijft er water doorsijpelen.
Moderne kranen met losse knoppen werken vaak met een keramisch binnenwerk dat je met een kwartslag opendraait. Daar zit geen leertje in, maar twee keramische schijfjes die slijten of beschadigd raken door kalk en vuil. Bij een mengkraan met één hendel zit er een cartouche in, wat in feite ook een binnenwerk is. Let ook op waar het water lekt: druppelt het uit de uitloop, dan ligt het probleem bij de afdichting; lekt het langs de knop of hendel, dan is vaak een o-ring de boosdoener.
Stap 3: de kraan voorzichtig demonteren
Wip het dopje met de rode of blauwe markering voorzichtig van de knop met een platte schroevendraaier. Daaronder zit een schroef waarmee de knop vastzit. Draai deze los en trek de knop eraf. Bij een mengkraan zit het schroefje soms aan de zijkant van de hendel, verstopt onder een klein kapje.
Nu zie je het binnenwerk zitten. Wikkel een doek om de moer heen voordat je de steeksleutel gebruikt, zodat je het chroom niet beschadigt. Draai het binnenwerk linksom los. Zit het muurvast door kalk, forceer dan niets: een beetje azijn of ontkalker laten inwerken helpt vaak al.
Stap 4: leertje of binnenwerk vervangen
Bij een klassieke kraan zit het leertje onderaan het binnenwerk, vastgezet met een klein moertje of gewoon vastgeklemd. Verwijder het oude exemplaar en plaats een nieuw leertje van dezelfde maat. Neem het oude onderdeel mee naar de bouwmarkt, dan weet je zeker dat je het goede formaat koopt. Smeer de schroefdraad van het binnenwerk eventueel licht in met kraanvet, zodat de knop soepel blijft draaien.
Bij een keramisch binnenwerk of cartouche vervang je meestal het hele onderdeel. Let goed op het merk en het aantal tandjes op de spindel, want binnenwerken zijn niet altijd onderling uitwisselbaar. Twijfel je over het juiste type of loop je vast bij een lastig model, dan vind je op klussenforum.nl een plek waar je je vraag kunt stellen aan andere klussers die vaak al eens met hetzelfde probleem hebben gezeten.
Controleer meteen ook de klepzitting, het metalen randje in de kraan waar het leertje op drukt. Is dat ruw of beschadigd, dan gaat ook een nieuw leertje snel weer lekken. Met een speciale klepzittingfrees maak je het weer glad.
Stap 5: weer in elkaar zetten en testen
Draai het binnenwerk met de hand terug in de kraan en zet het daarna met de steeksleutel vast. Niet te strak, want dan kun je de schroefdraad of de keramische delen beschadigen. Monteer de knop of hendel, draai het schroefje vast en druk het dopje terug.
Open nu langzaam de stopkraan of hoofdkraan en kijk of alles droog blijft. Draai de kraan een paar keer open en dicht en controleer of er nog water uit de uitloop of langs de knop komt. Blijft het lekken, dan is het binnenwerk misschien niet goed aangedraaid of zit er nog een versleten o-ring.
Een druppelende kraan repareren is een klus die je met een beetje voorbereiding prima zelf aankunt. Je bespaart er water mee, en je leert je kraan van binnen kennen. De volgende keer dat er ergens een druppel valt, weet je precies waar je moet zoeken.
